Takip Edin

Bilim

STRES

Yayınlanma tarihi

-

OKUMA ZAMANI: 2 dakika

Stres kişinin kısa ve/veya uzun zaman uyumunu bozan olaylardır. Hangi olayların veya durumların kişiyi zorlama potansiyeli olduğu kişiden kişiye değişir. Aynı insanda, aynı tür bir zorlayıcı da her zaman aynı etkiyi meydana getiremez. Organizmanın durumu, kişinin daha önce ki deneyimleri, çevrenin zorlayıcı kabul biçimi, boşa çıkma düzenekleri hep birlikte kişinin tepkisini belirler. Dahası zorlanma karşısında meydana gelen tepkiler de standart değildir. Bedensel, nörotik hatta psikotik farklı semptomlar ve sendromlar sergilenebilir.

 

STRES

 

Stres Etmenleri

1. Fiziksel: Travma, şiddetli egzersiz, gürültü, ısı, nem, çevre kirliliği, yiyecek kısıtlanması, cerrahi girişimler
2. Sosyal: Birey çevre ilişkisi/çatışması.
3. Psikolojik: Fiziksel ve sosyal etmenlerin sonucu olarak ya da kendiliğinden ortaya çıkan, genellikle yinelenen etmenler, hayal kırıklığı, izolasyon vb.

Stresin sınıflanmasına gelince, Selye, stresi, hoşa giden etmenlerin oluşturduğu “eustress” ve hoşa gitmeyen etmenlerin oluşturduğu “distress” diye ikiye ayırdı. Daha sonra klinik, fizyolojik, farmakolojik çeşitli sınıflamalar yapıldı. Bugün en sık kullanılan stres sınıflaması aşağıdaki gibidir:
1- Anlık stres (Brief stress)
2. Akut kontrol edilebilen
3.Akut kontrol edilemeyen
4.Kronik kontrol edilemeyen
Birey ne tür stresörle karşı karşıya kalırsa kalsın, hoşa giden, gitmeyen bu etmene yanıt verme durumundadır. Bu yanıt, Selye tarafından “genel adaptasyon sendromu (GAS)” ya da “biyolojik stres sendromu” olarak tarif edilmiştir.
Stres etmenin GAS’ı harekete geçiren etkisi non-spesifik bir etkidir. aynı stres etmeninin aynı bireyde değişik zamanlarda değişik tepkimelere neden olması iç ve dış koşullandırma etkenleri ve psişik faktörlerle açıklanır.
İç (İnternal) koşullanma etkenleri: Genetik eğilim, yaş, cinsiyet.
Dış (Eksternal) koşullanma etkenleri: Diyet, iklim, yorgunluk..
Psişik faktörler: Motivasyon, geçmiş deneyimler. Benimsenen görüş her stresörün biyolojik stres sendromu oluşturduğu, bu sendromun yoğunluğunun ve görüntüsünün bireysel farklılıklar gösterdiğidir.

Stresin Belirtileri

  1. Karar vermede güçlük
  2. En iyi olanı değil, garanti olanı seçmek
  3. Sigara ve alkol kullanımını artırmak
  4. Uygun olmayan durumlarda ortaya çıkan öfke, düşmanlık kızgınlık
  5. Başarısızlıklara yoğunlaşmak
  6. Aşırı güven veya güvensizlik
  7. Bozuk ilişkiler

 

Stresle Baş Etmede Etkili Yollar

  1. Durumu değiştirebiliriz ya da duruma gösterilen tepkilerimizi değiştirebiliriz.
  2. Olumlu düşünmek
  3. Kendimizi hazırlamak .
  4. Başka konulara yoğunlaşın
  5. Paylaşmak
  6. spor yapmak
  7. Sağlıklı beslenme

KAYNAKCA

       STRES FİZYOLOJİSİ Prof.Dr. Ertan Yurdakoş İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Fizyoloji Anabilim Dalı

http://www.istanbulsaglik.gov.tr/w/sb/kriz/belge/stresyonetimi.pdf

Yorum Yaz

Yorum Yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir