Takip Edin

Bilim

SALGININ TETİKLEDİĞİ PANDEMİK TÜKENMİŞLİK

Yayınlanma tarihi

-

OKUMA ZAMANI: 3 dakika

Koronavirüs krizi devam ederken, artan sayıda insan bitkin hissediyor ve bununla başa çıkamıyor. Bunun salgının tetiklediği pandemik tükenmişlik olup olmadığını nasıl anlarız ve kendinizi korumak için neler yapabiliriz?

Maslach’ın  geliştirdiği bir değerlendirme aracı olan Tükenmişlik Envanteri’ne göre. Tükenmişlik, üç faktör çakıştığı zaman ortaya çıkar: ezici bir duygusal tükenme hissi, tarafsızlık duyguları ve başarı eksikliği hissi. Sendromu yaşayanlar için bu kriterler, bol uykudan sonra bile bitkinlik. Sevdiklerinden duygusal olarak uzak olma veya yapılması gereken işleri artık umursamama gibi duygularla da kendini gösterebilir.

 

Tükenmişlik Sendromu Nedir?

Tükenmişlik sendromu bireyin normal şartlarda kariyerinden, arkadaşlıklarından veya aile etkileşimlerinden aldığı keyfi ve başarı duygusunu azaltan ve bireysel kimliğin kaybedildiğine inanılmasına yol açan bir zihinsel ve fiziksel tükenme durumudur. Aynı zamanda bir iş hayatı stresi türüdür.

Profesyonel hayatta veya ev işlerinde uzun saatler boyunca çalışmak, hasta bir aile üyesine bakmak. Politika veya toplumsal güvenlik ile ilgili üzücü haberlere tanık olmak gibi stresli durumlara sürekli maruz kalmak tükenmişlik sendromuna yol açabilir. Tükenmişlik sendromunun varlığını fark etmek birey veya çevresi için her zaman kolay değildir.

Tükenmişlik sendromu tıbbi olarak kabul gören bir tanı değildir. Psikolog Herbert Freudenberger tarafından 70’lerde ortaya atılan tükenmişlik sendromu kavramı, bireyde ağır fiziksel, zihinsel ve duygusal yorgunluğa yol açan şiddetli bir stres durumunu tanımlar. Tükenmişlik sendromu sıradan yorgunluktan çok daha ağır ve kötü bir ruhsal durumdur ve hem bireylerin stresle başa çıkmalarını hem de günlük sorumlulukları yerine getirmelerini zorlaştırır.

Tükenmişlik sendromu yaşayan bireyler genellikle çevrelerine sağlayabilecekleri ya da verebilecekleri bir şeyleri kalmadığını hissederler. Hatta sabahları yataktan kalkmaktan bile korkabilirler. Hayata karamsar bir bakış açısı benimseyebilir ve sürekli kendilerini umutsuz hissedebilirler.

Tükenmişlik sendromu kendiliğinden geçebilen bir durum değildir. Uzun süre boyunca tedavi edilmeden ilerlemesine izin verilirse depresyon kalp hastalığı ve diyabet gibi ciddi fiziksel veya psikolojik hastalıklara yol açabilir.

 

 

salgının tetiklediği pandemik tükenmişlik

 

Salgının tetiklediği pandemik tükenmişlik ve araştırmacılar

Bu kavram, tabiki sadece salgına özgü değildir; insanlar genellikle hayatlarının çeşitli evrelerinde tükenmişlik yaşarlar. Ancak pandemi, daha yaygın ve tedavi edilmesi potansiyel olarak daha zor olan bir tükenmişlik biçimi yaratıyor. Uzmanlar, pandeminin bu özel noktasında bunun neden çoğumuza zarar verdiğini ve aynı zamanda yaşama sevincimizi (ya da en azından devam etmek için cesaretimizi 🙂 yeniden kazanmak için ne yapabileceğimizi araştırıyorlar. 

Psikolog John Leach’e göre  ” Stresli bir deneyimle başa çıkmamıza yardımcı olan bir şey, bunun geçici olduğunu ve bir noktada biteceğini bilmektir” diyor. “Bu salgını özellikle stresli kılan şey, belirli bir bitiş tarihinin olmamasıdır.” Teknik olarak, işlerin geçen yılın çoğunda yaptığımızdan ne zaman bir miktar normallik hissine geri döneceğini daha iyi anlıyor olsak da, pandemi her zamankinden daha kötü, uzmanlar yeni COVID-19 vakaları yüzünden sonsuza kadar alarm zilleri çalıyor. Çoğumuz aşıların ne zaman uygun olacağına veya sürü bağışıklığının güvenliğine ne zaman ulaşılacağını bilmiyoruz. Başka bir deyişle, sadece hayatta kalmamız gereken, dayanıklılığımızı zayıflatan net bir son nokta olduğunu düşünmüyoruz.

Tükenmişlik birçok şekilde kendini gösterir. Dr. Cassell, “İnsanlar genellikle fizyolojik durumlarındaki değişiklikleri  fark ederler. Buda fiziksel olarak kendilerini iyi hissetmediklerini, gergin olduklarını. Kronik olarak yorgun olduklarını vb. şeyleri bildirdikleri anlamına gelir” diyor. Ek olarak, tükenmişlik yaşayanlar, özellikle daha sinirli, bağımsız ve daha az motive oldukları için başkalarının kendileriyle ilgili endişelerini dile getirdiklerini görebilirler. Son olarak, tükenmişlik yaşayanlar kendilerini daha az umutlu ve iyimser hissederler. Tipik olarak kendilerine çekici gelen şeylerle daha az ilgilenirler. Böylece daha az tatmin olmuş hissedebilirler. ”

 

Pandemik tükenmişliğin 10 işareti

  • Yaptığınız her şeyden ve kendinizden şüphe duyup sorgulama
  • Toplumdan zorunluklar dışında kebdini izole etme
  • Her şeye olumsuz tarafından bakma
  • Davranışların sürekli değişkenlik göstermesi
  • İçinde koca bir boşluk hissetme
  • Kişisel bakımı tamamen ihmal etme
  • Baş ağrılarının her geçen gün artması
  • Aşırı ve sağlıksız beslenme
  • Şaşkın dolaşıyor gibi hissetmek, konsantrasyon zayıflığı
  • Uykusuzluk ya da nedenini bilmeden sarsıntıyla uyanma

Evden çalışmak insanları tükenmişlik için daha fazla risk altına sokar mı?

Risk herkese göre değişir, çünkü insanlar farklı deneyimler yaşamaktadır. Uzaktan çalışma, içe dönük olma, uzun süreli kesintisiz çalışma sürelerinde başarılı olan insanlar için ve de. Uzun yolculuklarından nefret edenler için bir nimet olabilir. Ancak çoğu insan için, meslektaşlarıyla ve günlük rutinleriyle teması kaybetmek başlı başına üzücü bir durumdu. Onları daha yüksek yorgunluk riskiyle karşı karşıya bırakıyordu. Yeni çalışma ve iletişim biçimlerine geçiş. (örneğin, birdenbire çevrimiçi bir sınıfa ders vermeye zorlanmak.) Kişinin yeterlilik duygusunu da bu durumla zayıflatabilir.

Peki daha iyi hissetmek için ne yapabiliriz?

Koranavirüs salgınını bir anda ortadan kaldırıp hayatı eskiye döndüremeyiz. Ancak salgının tetiklediği pandemik tükenmişlik hissinden kurtulmak için bişeyler yapabiliriz;

  • Dışarıda egzersiz yapın
  • Kısa sürelide olsa dijital detoks çok iyi gelecektir.
  • Sürekli haber takip etmekten kaçının.
  • Zihninizden geçenleri kağıda dökmek sizi rahatlatacaktır.

 

KAYNAKÇA

www.wellandgood.compandemic-burnout

gzt.com

https://www.acibadem.com.tr/ilgi-alani/tukenmislik-sendromu/#genel-tanitim

Yorum Yaz

Yorum Yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir