Takip Edin

Biyoloji

MAKROFAJ VE VÜCUTTAKİ İŞLEVLERİ

Yayınlanma tarihi

-

OKUMA ZAMANI: 2 dakika

Makrofaj terimi Yunanca ‘makro’ anlamına gelen büyük ve ‘fajin’ anlamına gelen yemek sözcüğünün birleşmesinden ortaya çıkmıştır.

Makrofajlar, bir tür bağışıklık sistemi hücreleridir. Beyaz kan hücresinin ana gruplarından biri olan monositlerin farklılaşması sonucu oluşurlar. Bir makrofaj hücresel atıkları, mikropları ve yabancı maddeleri fagositoz yardımıyla yutar ve sindirmeye yardımcı olur.

Makrofajlar, hedef hücreleri tanır, içine alır ve yok ederler. Bu özelliklerinden dolayı özel hücrelerdir. Organizmada enflamasyon (iltihaplanma) oluşturacak kimyasal maddelere yanıt oluşturur. Bu şekilde ölü hücrelerin parçalanmasını sağlar. Bu işlevlerinin yanında en önemli işlevlerinden biri de antijen salgılamasıdır. T helper (yardımcı), B hücreleri ve T hücreleri ile çalışabilirler. Dokulara yerleşerek sabit bir yerde de işlevlerine devam edebilirler. Doku spesifik makrofajlara örnek verecek olursak;

  • Karaciğer – Kuppfer hücreleri
  • Deri – Langerhans
  • Kemik – Octeoclastlar

 

Ek olarak, antijeni gösteren patojen, gelecekte yeniden enfeksiyon oluşması halinde antikorlar tarafından doğrudan teşhis edilebilir ve hedeflenebilir; bu, patojenin bağışıklık sistemi tarafından “hatırlandığı” anlamında olduğu anlamına gelir.

 

Makrofajların her birinin yüzeylerinde spesifik protein belirteçleri vardır. Bazı örnekler CD14, CD11b, EMR1, MAC-1 / MAC-3, Lizozim M ve CD68 içerir. Bu belirteçler akış sitometrisi adı verilen teknik bir işlem kullanılarak tanımlanabilir.

İnsanlarda bulunan makrofajlar yaklaşık olarak 21 mikrometre çapındadırlar. Her seferinde aylarca hayatta kalabilirler.

 

 

Makrofaj Aktivitesi Enfeksiyon Esnasında Değişir

Makrofajlar enfeksiyon ya da yabancı maddelerin enjeksiyonu ile uyarıldıklarında, morfolojik özelliklerini ve metabolizmalarını değiştirir. Bu aşamadan sonra etkinleşmiş (aktive) makrofajlar olarak adlandırılırlar ve etkin olmadıkları dönemde taşımadıkları özellikler edinirler. Etkinleşmiş makrofajlar, fagositoz ve hücre içi sindirim yeteneklerindeki artmanın yanında, yüksek düzeyde metabolik ve lizozomal enzim aktivitesi sergilerler.

 

Fizyolojik gerileme işlemi sırasında hücre artıklarının ve hasar gören hücre dışı bileşenlerin ortadan kaldırılmasında da makrofajların önemli rolü vardır. Örneğin; gebelik sırasında boyutu büyüyen uterusun bazı dokuları doğumdan hemen sonra makrofajlar tarafından parçalanır. Makrofajlar aynı zamanda, savunma ve onarım işlevlerine katılan enzimler, (ör. kolajenaz) ve sitokinler dahil, oldukça fazla nicelik ve çeşitlilik gösteren maddeleri yapan salgı hücreleridir ve tümör hücrelerinin öldürülmesi konusunda yüksek bir yetenek sergilerler.

Makrofajlarla ilgili çok sayıda hastalık tanımlanmıştır. Örneğin; disfonksiyonel (fonksiyon görmeyen) makrofajlar, sık enfeksiyonlara neden olan kronik granülomatöz gibi ciddi hastalıklara neden olur. Aynı zamanda kış aylarında en çok grip ile savaşırken, bu makrofajlar boğaza gönderilir. Fakat, grip virüsünü yok edebilecek öldürücü T hücreleri bulana kadar makrofajlar yarardan çok zarar sağlarlar.

 

 

Laboratuvarda Makrofaj

Makrofajlar sabit ve hareketli olmak üzere iki tipten oluşan hücrelerdir. Sabit makrofajlar,şekil itibariyle iğsi veya yıldız şeklinde olabilirler. Çekirdekleri oval ve kromatince zengin bir yapıya sahiptir. Hareketli makrofajlar,kısa ve küt yalancı ayaklara (pseudopod) sahiptirler. Bu yalancı ayaklar ile fagositoz yaptığından sabit bir şekli yoktur. Çekirdekleri yuvarlak olup sitoplazmalarında çok sayıda lizozom ve fagozom tipleri bulunur. Uzun ömürlüdürler.

 

KAYNAKÇA

https://tr.wikipedia.org/wiki/Makrofaj

https://www.drozdogan.com/makrofaj-nedir-cesitleri-gorevleri-kanser-icin-dost-mu-dusman-mi/

https://www.yenibiyoloji.com/makrofaj-nedir-             4646/#:~:text=Makrofajlar%2C%20bir%20enfeksiyona%20veya%20hasarl%C4%B1,gelen%20%E2%80%9Cyemek%E2%80%9D%20anlam%C4%B1na%20gelir.

Makrofaj

Yorum Yaz

Yorum Yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir