Takip Edin

Bilim

Hafızanın Sınırı Var Mıdır?

Yayınlanma tarihi

-

OKUMA ZAMANI: 4 dakika

Hafızanın Sınırı Var Mıdır?

Nörologlar uzun süre beynin kapasitesini ölçmeye çalıştı. Ancak hafızasıyla inanılmaz şeyler başaran insanların bilişsel becerileri şaşırtıcı sonuçlar sunuyor. Çoğumuz bir telefon numarasını bile ezberlemekte zorluk çekeriz, kaldı ki binlerce rakamlı bir sayıyı hatırlayalım. Fakat 24 yaşındaki üniversite öğrencisi Çinli Çao lu, 2005’te pi sayısının 67.980 rakamını ezberleyerek dünya rekoru kırmıştı.

Bazı dâhiler ise isimlerden, tariihlere, en ince detaylı karmaşık görsel bilgilere kadar her şeyi akılda tutabiliyor. Nadiren sağlıklı insanların bir kazadan sonra bu hale gelmesi de söz konusu olabiliyor. 10 yaşındaki Orlando Serreli, bezybol sopasıyla kafasının sol  tarafına aldığı darbenin ardından sayısız araba plakası ezberlemeye, onlarca yıl öncesine ait bir tarihin hangi güne denk düştüğünü söylemeye başlamıştı.

Beynimizde yer alan hafıza, elbette sınırsız bir özelliğe sahiptir. Fakat beynimizin bu özelliği algılaması oldukça zordur. İnsan beyni, hafıza kartı gibi sürekli kayıt eder. Dolayısıyla insan beyninin hafıza kapasitesi hiç azalmıyor gibidir. Buna bağlı olarak cihazlar da kullanılan hafızaların tam tersine beyindeki hafıza sınırsızdır. Beyin gücünün kapasitesi, Nörolog uzmanları tarafından ölçülmeye çalışılmıştır. Fakat insan  beyninin kognitif becerileri, çok ilginç sonuçlar vermişti. Bununla beraber, beyin hafızası kapsamında yıllar önce bilimsel araştırmalar yapıldı. Günümüzde de profesör uzmanlar tarafından beyin konusu hakkında sürekli araştırmalar sonucunda, hafıza üzerine birçok farklı bilgi de saptanmıştır.

Hafıza Hakkında

Hafızanın sınırı var mıdır? Sorusuna dair birçok bilimsel araştırma yapılmış ve devamlı da yapılmaktadır. Yapılan bilimsel araştırmalar sonucunda hafızanın saklama, depolama, geri çağırma gibi yeteneklerinin var olduğu görülmüştür. Bilhassa beyin hafızası 21. Yüzyıllardan itibaren Nöroloji, bilimi kapsamında sık sık araştırmalar yapılmaktadır. Beyin hafızası üzerine yapılan incelemeler sonucu, beyin hafızasının 3 aşamalı olduğu biliniyor. Bu aşamalar; uzun süreli hafıza, kısa süreli hafıza ve duygusal hafızadır. Beyin hafızası kapsamında yapılan araştırmalar sonucunda tespit edilen uzun süreli hafıza, ömür boyu saklanabilecek hafızadır. Dolayısıyla beyinde yer alan uzun süreli hafıza sayesinde, bir bilgi çok uzun yıllar saklanabilmektedir. Bununla beraber ikinci aşamada kısa süreli hafızadır. Kısa sğreli hafıza kapsamında, adından da anlaşılacağı üzere, çok kısa sürede sona eren hafızadır. Yani, hafıza kapasitesi sınırlıdır. En son aşamada da duygusal hafıza yer alıyor. Duygusal hafızaya göre de insan beyninin nesneyi idrak etme süresi de kişiden kişiye göre değişmektedir

 

Hafızanın Sınırı Var Mıdır?

 

İnsan hafızasının sınırı, normal hafıza kartlarının dolum kapasitelerinim tersine daima sınırsızdır. Yani insan hafızası, depolar, saklar ve geri getirir. Bundan dolayı, insan beyninin hafızası hiç bitmiyor gibidir. Bu bağlamda sınırsız olduğunu da anlamak mümkündür. Fakat insan beyninin, hafızanın sınırsız kaydettiğini anlaması oldukça zordur. Buna bağlı olarak insan hafızasını daha iyi anlamak için yüzyıllardır bilimsel araştırmalar yapılıyor.

Hafıza Sarayı

ABD hafıza şampiyonu Nelson Dellis, bu konuya eğilim göstermeden önce çok kötü bir hafıza olduğunu, ancak pratik yoluyla durumun değiştiğini söylüyor. “birkaç haftalık eğitimin ardından, normal insana imkansız gelen bir şey yapmaya başlıyorsunuz. Oysa hepimizde var bu yetenek,” diyor.

Dellis yıllar önce beyin jimnastiğine başladığında bir deste oyun kağıdının sırasını ezberlemek 20 dakikasını almıştı. Bugünse bu işi 30 saniyede yapıyor. Fakat bunun için günde beş saat hafıza alıştırmaları yapıyor.

Dellis kullandığı sınanmış yöntemlerden biri ‘hafıza sarayı’ inşa etmek. Bunun için çok iyi bildiği bir yapıyı kafasında canlandırıyor. Hatırlamak istediği şeyleri birer görüntü olarak düşünüp hayalindeki kapının yanındaki masaya diziyor. Sonra mutfak masasına geçiyor vs.“hayalinizde o yapıya girip oraya bıraktığınız görüntüleri ezberlediğiniz şeyler olarak dile geçiriyorsunuz,”

Beyni Eğitmek

Hafıza kapasitemiz beynin fizyolojik yapısına bağlıdır. Beyin 100 milyar sinir hücresinden (nöron) oluşur. Bunlardan sadece bir milyarı uzun dönemli hafızada rol oynar; bunlara piramidal hücreler denir.

Bir nöronun bir birim hafızaya denk düştüğünü varsayarak beynimizin tümüyle dolmuş olması gerekirdi. Psikoloji profesörü Paul Reber, nöron sayısı kadar hafızanın büyük bir kapasite olmadığını ve hemen dolacağını ifade ediyor. Bu nedenle araştırmacılar hafızanın nöronlar arasındaki bağlantılarda oluştuğuna inanıyor. Her nörondan çıkan ağ şeklindeki bağlantılar binlerce başka sinir hücresine ulaşıyor. Reber bu şekilde hafıza kapasitesinin büyük bir artış gösterdiğine “tonlarca alan“  açtığına işaret ediyor. O halde olağanüstü? Hayır. Pi sayısını zberleyen Lu gibi insanlar normal olduklarını, sadece seçili bilgileri hatırlama konusunda bey,nlerini eğittiklerini ifade ediyor.

 

Hafızanın Sınırı Var Mıdır?

 

Bağlantılı Düşünme

Bu hafıza stratejilerinin yaygın başarı göstermesi, aklına koyarsa herkesin bunu yapabileceği fikrini geliştiriyor. Fakat beyin jimnastiğine bu kadar uzun zaman ayırmadan yapabilir mi? Sydney Üniversitesi’nden Allen Synder bunu hedefliyor. Doğru teknoloji ile içimizdeki bilgini ortaya çıkarmanın mümkün olduğunu söylüyor.

Snyder’e göre insan beyni önemsiz küçük ayrıntılarla değil,  bağlantılı düşünme yoluyla hareket ediyor. Bütünü oluşturan parçaların değil, o bütünün farkındayız diyor. Duygularımızın beyne ilettiği birçok veri aslında bilince çıkmıyor. Fakat üstün zekalı insanlarda bu üst düzey bağlantılı düşünme yanı devreye girmez: böylece sayısız ayrıntıyı hatırlarlar. Örneğin alışveriş listesini hatırlarken tek tek lambaları, silecekleri, ön camı vs. hatırlarlar; bunlardan yola çıkarak hemen otomobil bağlantısına sarılmazlar.

Hafızayı Güçlendirme Yolları

  • Spor yapmak!
  • Televizyon izlememek!
  • Düzenli uyumak!
  • Yumurta tüketmek!
  • Süt ve süt ürünleri tüketmek!
  • Hobi edinmek!
  • Enstrüman çalmak!
  • Yeni bir dil öğrenmek
  • Kitap okumak!

Hafızanın Sınırı Var Mıdır?

 

                                                                                                                  KAYNAKÇA

Hafızayı Güçlendirmenin 20 Etkili Yolu | Paratic

Hafızanın sınırı var mı? – Kamputex

DERGİ – Hafızanın sınırı var mı? – BBC News Türkçe

Yorum Yaz

Yorum Yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir